{"id":1388,"date":"2023-12-28T21:53:55","date_gmt":"2023-12-28T21:53:55","guid":{"rendered":"https:\/\/dkder.org\/?p=1388"},"modified":"2023-12-28T21:53:58","modified_gmt":"2023-12-28T21:53:58","slug":"y-ile-s-tipi-hapishane-nedir-ne-degildir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/2023\/12\/28\/y-ile-s-tipi-hapishane-nedir-ne-degildir\/","title":{"rendered":"Y ile S Tipi hapishane nedir, ne de\u011fildir?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Y\u00fcksek G\u00fcvenlikli Y ile S Tipi Cezaevleri ilgili raporunu a\u00e7\u0131klayan \u00c7HD, mimarisi nedeniyle g\u00fcne\u015f dahi g\u00f6rmeyen tutuklular\u0131n nefessiz b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vurgulanarak, \u2018\u0130nsan haklar\u0131na a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131l\u0131k ta\u015f\u0131yan bu hapishanelerin kapat\u0131lmas\u0131 bir zorunluluktur\u2019 denildi<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7a\u011fda\u015f Hukuk\u00e7ular Derne\u011fi (\u00c7HD) Hapishane Komisyonu, Y ve S Tipi Y\u00fcksek G\u00fcvenlikli Cezaevlerine ili\u015fkin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 raporunu a\u00e7\u0131klad\u0131. Raporda, bu cezaevleri, \u201cYeni tecrit modeli\u201d olarak tan\u0131mland\u0131. Bu cezaevlerine ili\u015fkin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n bilgi payla\u015fmad\u0131\u011f\u0131 belirtilen raporda, \u015fu anda T\u00fcrkiye\u2019de en az 16 Y\u00fcksek G\u00fcvenlikli, 4 tane Y ve 6 tane de S Tipi Cezaevlerinin bulundu\u011fu bilgisine yer verildi. Y Tiplerinin Y\u00fcksek G\u00fcvenlikli Cezaevleri ile mimari farkl\u0131l\u0131klar ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 kaydedilen raporda, bu nedenle tecridin, hak gasplar\u0131n\u0131n ve ihlallerin de daha yo\u011funluklu ya\u015fand\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekildi.<\/p>\n<p><strong>Mimari yap\u0131s\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Raporda, \u201cYGC\u0130K ve Y Tipi Cezaevleri di\u011fer cezaevlerinden farkl\u0131 olarak 3 katl\u0131 in\u015fa edilmi\u015ftir. 3 kat\u0131nda da h\u00fccreler bulunmaktad\u0131r. 2. Katta b\u00fct\u00fcn katlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 havaland\u0131rma alan\u0131 bulunmaktad\u0131r. Y Tipi cezaevlerinin di\u011fer tiplerden fark\u0131 burada ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. H\u00fccreye ait havaland\u0131rma olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tutsaklar h\u00fccrelerinden gardiyan taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131larak 2. katta bulunan havaland\u0131rma alan\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fclmektedir. Tutsaklar i\u00e7in havaland\u0131rma hakk\u0131 1,5 saat olarak kulland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Tutsaklar g\u00fcn\u00fcn 22,5 saatini h\u00fccrede ge\u00e7irmektedir\u201d bilgisine yer verildi.<\/p>\n<p><strong>\u2018Hitler\u2019in F\u0131r\u0131n\u0131\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Havaland\u0131r\u0131lman\u0131n t\u00fcm tutuklular i\u00e7in sadece 1 bu\u00e7uk saat a\u00e7\u0131lmas\u0131na dair kanuni bir d\u00fczenleme olmad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret edilen raporda, buna ra\u011fmen uyguland\u0131\u011f\u0131 ifade edildi. Raporda, \u201cTutsaklar h\u00fccre cezas\u0131nda iken bile kanuni d\u00fczenlemeye g\u00f6re havaland\u0131rma hakk\u0131ndan 1 saat s\u00fcre ile yararland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Y Tipi cezaevlerinde tutulan tutsaklar s\u00fcrekli olarak disiplin cezas\u0131 alt\u0131ndaym\u0131\u015f gibi tutulmaktad\u0131r. Y tipi cezaevleri bu y\u00f6n\u00fcyle kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak tutsaklar\u0131n havaland\u0131rma, hava alma hakk\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca havaland\u0131rma mekanlar\u0131 sa\u011fl\u0131ks\u0131z \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lan Antalya YGC\u0130K\u2019te tutsaklar havaland\u0131rma alan\u0131n\u0131 \u2018Hitler\u2019in F\u0131r\u0131n\u0131\u2019 gibi diyerek tarif etmektedir. Havaland\u0131rma alan\u0131n\u0131n h\u00fccreyle do\u011frudan ba\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ya\u011fmurdan, g\u00fcne\u015ften korunacak herhangi bir yer bulunmamaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, tutsak havaland\u0131rma s\u00fcresi i\u00e7inde tuvalet ihtiyac\u0131 i\u00e7in h\u00fccreye geri d\u00f6nmek isterse tekrar havaland\u0131rmaya \u00e7\u0131kar\u0131lmamaktad\u0131r\u201d denildi.<\/p>\n<p><strong>\u2018Tutsaklar\u0131n insans\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 politikas\u0131\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Y\u00fcksek G\u00fcvenlikli Cezaevleri\u2019nin pencerelerinde demir parmakl\u0131\u011f\u0131n yan\u0131 s\u0131ra g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na izin vermeyecek \u015fekilde s\u0131k \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f tel \u00f6rg\u00fclerinin bulundu\u011funa vurgu yap\u0131lan raporda, \u201cBu \u00f6rg\u00fc hava ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n da \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mektedir. Ziyaret edilen Y Tipleri aras\u0131nda yer alan Antalya YGC\u0130K\u2019te tutulan tutsaklar bu tel \u00f6rg\u00fcn\u00fcn h\u00fccrenin g\u00fcne\u015f g\u00f6rmesine izin vermedi\u011fini aktarm\u0131\u015flard\u0131r. Pencerenin hemen \u00f6n\u00fcnde oldu\u011fu i\u00e7in tutsaklar\u0131n k\u0131yafetlerini kurutma imkan\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. YGC\u0130K h\u00fccre kap\u0131lar\u0131 elektronik olarak tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kap\u0131lar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in g\u00f6revli taraf\u0131ndan kontrol merkezinde bulunan butona bas\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Bu durum tutsaklar\u0131n insans\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 politikas\u0131na bir \u00f6rnektir. Kap\u0131y\u0131 a\u00e7an butonun \u00e7al\u0131\u015fmamas\u0131 durumunda tutsaklar taraf\u0131ndan aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re kap\u0131n\u0131n fiziken a\u00e7\u0131lma imkan\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Acil durumlarda kap\u0131n\u0131n elektronik aksam\u0131nda ya\u015fanabilecek bir sorun tutsaklar\u0131n h\u00fccrede kilitli kalmas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r. G\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lan Antalya YGC\u0130K\u2019te bulunan tutsaklar taraf\u0131ndan aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re; kap\u0131 ar\u0131zaland\u0131\u011f\u0131nda kap\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 yar\u0131m saat s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. H\u00fccrede bulunan tutsa\u011f\u0131n kalp krizi ge\u00e7irmesi gibi h\u0131zl\u0131 m\u00fcdahale gerektiren bir durumda ya\u015fanabilecek kap\u0131 ar\u0131zas\u0131 \u00f6l\u00fcmc\u00fcl sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilecektir\u201d diye kaydedildi.<\/p>\n<p><strong>Ya\u015fam alan\u0131 24 saat izleniyor<\/strong><\/p>\n<p>S Tipleri\u2019nde bulunan h\u00fccrelerde kameran\u0131n da oldu\u011fu ifade edilen raporda, \u201cTutsaklar\u0131n ya\u015fam alan\u0131n\u0131 g\u00f6ren ve kaydeden bu kameran\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 tutsakta s\u00fcrekli izlendi\u011fi duygusunu yaratmaktad\u0131r. Antalya S Tipi\u2019nde tutulan tutsaklar\u0131n aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re i\u015fkence s\u0131kl\u0131kla ya\u015fanmaktad\u0131r ve bu konuyla ilgili olarak herhangi bir soru\u015fturma a\u00e7\u0131lmamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca mektup yasaklamalar\u0131 sistematik \u015fekilde devam etmektedir. Manavgat S Tipi Hapishanesi Manavgat S Tipi Hapishanesi\u2019nin mimari \u00f6zellikleri de Antalya S Tipi ve F Tipleriyle ayn\u0131 \u015fekilde olup F Tiplerinden fark\u0131 h\u00fccrelerde kamera bulunmas\u0131d\u0131r. Dumlu 1 No\u2019lu Y Tipi Hapishanesine Dair Bilgiler ve G\u00f6zlemler Resmi ismi Dumlu 1 No\u2019lu Y\u00fcksek G\u00fcvenlik Ceza \u0130nfaz Kurumu olan s\u00f6z konusu Hapishane Erzurum\u2019un Yakutiye il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 Dumlu k\u00f6y\u00fcnde yer alan Ceza \u0130nfaz Kurumlar\u0131 Kamp\u00fcs\u00fc i\u00e7erisinde yer almaktad\u0131r. S\u00f6z konusu kamp\u00fcs i\u00e7erisinde Dumlu 2 Nolu Y Tipi Hapishanesi ve A\u00e7\u0131k Ceza \u0130nfaz Kurumu bulunmaktad\u0131r. S\u00f6z konusu hapishanede bulunan h\u00fck\u00fcm ve tutuklularla yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler neticesinde Dumlu Hapishanesinin mimarisinin Y Tipi Hapishane \u015feklinde oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r\u201d diye belirtildi.<\/p>\n<p><strong>G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 engelleniyor<\/strong><\/p>\n<p>Y Tipinin mimarisine de dikkat \u00e7ekilen raporda, \u015fu bilgilere yer verildi: \u201cS\u00f6z konusu hapishane tek ki\u015filik ve \u00fc\u00e7 ki\u015filik h\u00fccrelerden olu\u015fmaktad\u0131r. Tek ki\u015filik h\u00fccreler 6 tane h\u00fccrenin yan yana bulunmas\u0131 \u015feklinde olup hapishanenin birinci ve ikinci kat\u0131nda yer almaktad\u0131r. A, B, C, D, E, F, ve G b\u00f6l\u00fcmlerinden olu\u015fan hapishanede hi\u00e7bir h\u00fccrenin ba\u011f\u0131ms\u0131z bir havaland\u0131rmas\u0131 bulunmamaktad\u0131r. 6 h\u00fccreden olu\u015fan b\u00f6l\u00fcmlerde tutsaklar ayn\u0131 havaland\u0131rmay\u0131 kullanmaktad\u0131r. Di\u011fer b\u00f6l\u00fcmlerle ileti\u015fim s\u0131n\u0131rl\u0131 olup; havaland\u0131rmalar\u0131n farkl\u0131 katlarda in\u015fa edildi\u011fi, baz\u0131 havaland\u0131rmalar\u0131n 2. katta baz\u0131 havaland\u0131rma b\u00f6l\u00fcmlerinin 1. katta oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu hapishaneler F Tipi, E Tipi, S Tipi, L Tipi ve H Tipi hapishanelerden farkl\u0131 olarak 3 katl\u0131 olarak in\u015fa edilmi\u015ftir. Hapishanelerin 3. kat\u0131nda at\u00f6lye, revir gibi b\u00f6l\u00fcmler bulunmaktad\u0131r. S\u00f6z konusu hapishanenin pencerelerinde g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n geli\u015fini engelleyecek \u015fekilde \u0131zgara \u015feklinde birbirine s\u0131k ge\u00e7irilmi\u015f teller bulunmaktad\u0131r. Havaland\u0131rma b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde sa\u00e7ak bulunmamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca s\u00f6z konusu yerlere tutsaklar\u0131n s\u00fcrekli eri\u015fiminin m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131 nedeni ile \u00e7ama\u015f\u0131r kurutma imkan\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Avukat g\u00f6r\u00fc\u015f mahali d\u00f6rt taraf\u0131 camlarla \u00e7evrili pimapenlerle \u00e7evrilmi\u015f durumdad\u0131r. A\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f mahali de avukat g\u00f6r\u00fc\u015f yeri gibi dizayn edilmi\u015f ve a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f esnas\u0131nda tutsaklar\u0131n di\u011fer tutsaklarla birlikte g\u00f6r\u00fc\u015fe \u00e7\u0131kma imkan\u0131 ellerinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/p>\n<p><strong>Sistematik h\u00fccre cezas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Tutuklular\u0131n s\u00fcrekli tek ba\u015f\u0131na tutulduklar\u0131 ve bunun s\u00fcrekli hale getirilmi\u015f h\u00fccre cezas\u0131 anlam\u0131na geldi\u011fi alt\u0131 \u00e7izilen raporda, \u201cHapishane i\u00e7erisine kitap, gazete ve dergi al\u0131m\u0131 neredeyse durdurulmu\u015f durumdad\u0131r. Sohbet hakk\u0131 hi\u00e7 bir \u015fekilde uygulanmamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca mimari yap\u0131da buna ili\u015fkin hi\u00e7 bir b\u00f6lge ve b\u00f6l\u00fcme yer verilmemi\u015ftir. Hi\u00e7 bir \u015fekilde radyo tutsaklara verilmemekte ve kantinde sat\u0131lmamaktad\u0131r. Sincan 1 ve 2 Nolu Y Tipi Hapishaneleri 3 katl\u0131 in\u015fa edilen hapishanenin 350 adet tekli 45 adet \u00fc\u00e7l\u00fc h\u00fccreleri bulunmaktad\u0131r. Tekli h\u00fccrelerden her blo\u011fun kat\u0131nda 6 adet bulunmaktad\u0131r. H\u00fccrelerin kendisine ait havaland\u0131rmas\u0131 bulunmamakta, bu sebeple havaland\u0131rma i\u00e7in koridor ba\u015f\u0131nda bulunan havaland\u0131rma kulland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. H\u00fccreler genel olarak g\u00fcne\u015f almamaktad\u0131r. En alt katta bulunan tutsaklar hi\u00e7bir \u015fekilde g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan faydalanamamaktad\u0131r\u201d ifadelerine yer verildi.<\/p>\n<p><strong>\u2018Kapat\u0131lmal\u0131d\u0131r\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Tutuklulara koridorlar\u0131 temizletmenin de dayat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekilen raporda, \u015fu ifadelere dikkat \u00e7ekildi. \u201cTutsaklar\u0131n berber ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kendileri taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanmas\u0131 dayat\u0131lmaktad\u0131r. Mevzuata ve yasaya ayk\u0131r\u0131 olarak radyo kullan\u0131lmas\u0131 ve kantinde sat\u0131lmas\u0131 yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. 18 kitap s\u0131n\u0131rlamas\u0131 bulunmaktad\u0131r. Tutsaklar\u0131n ailelerinin yat\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131r\u0131 ve \u00e7oraplar kabul edilmemektedir. Kargo g\u00f6nderilmesine yaln\u0131zca 2 ayda 1 kez izin verilmektedir. Telefon g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ve havaland\u0131rmaya \u00e7\u0131kar\u0131lma esnas\u0131nda tutsa\u011f\u0131n kol saatini yan\u0131nda g\u00f6t\u00fcrmesine izin verilmemektedir. Cezan\u0131n infaz\u0131nda tecrit, infaz\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine hizmet etmeyen ancak tutsaklar i\u00e7in i\u015fkence halini alan bir uygulamad\u0131r. \u0130nsan haklar\u0131na a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131l\u0131k ta\u015f\u0131yan bu hapishane modellerinin yap\u0131m\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131 ve mevcut hapishanelerin kapat\u0131lmas\u0131 bir zorunluluktur.\u201d<\/p>\n<p><strong>Kaynak: MA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Y\u00fcksek G\u00fcvenlikli Y ile S Tipi Cezaevleri ilgili raporunu a\u00e7\u0131klayan \u00c7HD, mimarisi nedeniyle g\u00fcne\u015f dahi g\u00f6rmeyen tutuklular\u0131n nefessiz b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vurgulanarak,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1389,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[72],"tags":[],"class_list":["post-1388","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1388","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1388"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1388\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1390,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1388\/revisions\/1390"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1389"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1388"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1388"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1388"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}