{"id":1549,"date":"2024-01-31T10:15:56","date_gmt":"2024-01-31T10:15:56","guid":{"rendered":"https:\/\/dkder.org\/?p=1549"},"modified":"2024-01-31T10:15:56","modified_gmt":"2024-01-31T10:15:56","slug":"neden-kelebek-omurlu-ihtilal-ve-neden-tkp","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/2024\/01\/31\/neden-kelebek-omurlu-ihtilal-ve-neden-tkp\/","title":{"rendered":"NEDEN KELEBEK \u00d6M\u00dcRL\u00dc \u0130HT\u0130LAL VE NEDEN TKP!!!?"},"content":{"rendered":"<p>B\u00d6L\u00dcM-11<\/p>\n<p><strong>A<\/strong>nlatmak istedi\u011fimiz hikaye de ad\u0131 ge\u00e7enlerin biyolojik \u00f6m\u00fcrleri de\u011fil, k\u0131sa zaman i\u00e7inde yapt\u0131klar\u0131 ile bir y\u00fcz y\u0131l\u0131 etkileyen olaylar\u0131n ayn\u0131 k\u0131sal\u0131k ta tarihe ge\u00e7mesidir. Bu vesileyle anlat\u0131lanlar biraz edebi biraz da romantik ama daha \u00e7ok tarihsel ko\u015fullar \u00fczerinden aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yukar\u0131daki ba\u015fl\u0131k anlam buluyor.<\/p>\n<p>Mustafa Suphi Sinveropol da esir kamp\u0131nda iken da\u011f\u0131t\u0131lan bir bildiri sayesinde ilk kez Bol\u015feviklerle ili\u015fki kuruyor. G\u00f6rev al\u0131yor, \u00f6rg\u00fctlenme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131yor, kamptakilerle firar ediyor, Ba\u015fkurt ve Tatar kom\u00fcnistlerle tan\u0131\u015f\u0131yor. Sultan Galiyev\u2019in yard\u0131mc\u0131 si s\u0131fat\u0131yla Kafkasya ve Kazan b\u00f6lgelerinde te\u015fkilatlar kuruyor. Halk komiseri s\u0131fat\u0131yla Bak\u00fc\u2019ye geliyor. Yeni D\u00fcnya gazetesini \u00e7\u0131kar\u0131yor. Esir Osmanl\u0131 askerlerinden k\u0131z\u0131l bir alay kuruyor. Velhas\u0131l Ekim devrimi ne aktif katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor. T\u00fcm bunlar 1918-1920 aras\u0131nda oluyor. Ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye ile ili\u015fkiler kuruyor. \u0130stanbul da Hilmi o\u011flu Hakk\u0131 ve Ethem Nejat, Ankara&#8217;da Salih Hac\u0131o\u011flu, Samsun\u2019da \u0130brahim Niyazi, \u0130zmir&#8217;de Teyfik ve Aleko, Erzurum&#8217;da S\u00fcleyman Necati ve Mithat (Albayrak gazetesi) Adana&#8217;da Maksut ve Ra\u015fit ve daha bir\u00e7ok ki\u015fi sayabiliriz. \u0130stanbul Amele dernekleri, Ankara\u2019da TH\u0130F\u2019in kurulmas\u0131 dolayl\u0131 olarak Ye\u015fil Ordu Derne\u011fi ve bu dernek \u00fczerinden Kuva-i Seyyare Birlikleri ve \u00c7erkes Ethem, keza onun yard\u0131mc\u0131s\u0131 Parti Pehlivan\u2019a ba\u011fl\u0131 Bol\u015fevik taburu ( Karadeniz de katledilen Y\u00fczba\u015f\u0131 \u0130smail Hakk\u0131 bu taburun yard\u0131mc\u0131 komutan\u0131yd\u0131) ve Eski\u015fehir ve Ankara&#8217;da yay\u0131nlanan yeni d\u00fcnya gazetesi, ayr\u0131ca Erzincan, Erzurum, Kars, Diyarbak\u0131r da \u00e7\u0131kan yerel gazetelerle ili\u015fki kurmas\u0131, de\u011fi\u015fik isimlerle yaz\u0131lar g\u00f6ndermesi vb.t\u00fcm bu u\u011fra\u015flar iki y\u0131l i\u00e7inde ciddi olarak meyvelerini vermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Do\u011fu Halklar\u0131 Kurultay\u2019\u0131nda organizasyon g\u00f6revini al\u0131rken T\u00fcrkiye&#8217;deki ili\u015fkilerine yapt\u0131\u011f\u0131 davet ve kat\u0131l\u0131mdaki delege say\u0131s\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ne kadar verimli oldu\u011funun g\u00f6stergesidir.<\/p>\n<p>S\u00fcleyman Sami, M.Kemal\u2019e mektup getirdi\u011finde i\u015fin ciddiyeti ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve Mustafa Kemal kom\u00fcnistleri kontrol alt\u0131na almak i\u00e7in Ankara&#8217;da Celal Bayar\u2019a TKP kurdurmu\u015ftur. <strong>K<\/strong>endisi ve Rafet Bele dahil yak\u0131n \u00e7evresi \u00fcye olmu\u015ftur. Parti \u00fcye olmak i\u00e7in kom\u00fcntern\u2019e ba\u015fvurmu\u015f ancak kom\u00fcntern bu \u00fcyeli\u011fi kabul g\u00f6rmemi\u015ftir. Bunun \u00fczerine M.Kemal partiyi da\u011f\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r.( \u00c7erkes Ethem operasyonundan hemen \u00f6nce)<\/p>\n<p>Kom\u00fcnistlerin i\u00e7erde ve d\u0131\u015farda ki etkinli\u011fi bilindi\u011fi i\u00e7in \u00fclke i\u00e7inde operasyonlar ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Cerkes Ethem ve Kuva-\u0130 Seyyare Birlikleri\u2019ne, Ye\u015fil Ordu Derne\u011fi\u2019ne, TH\u0130F ve y\u00f6netimine ve di\u011fer b\u00f6lgelerdeki ili\u015fkilerine operasyonlar yap\u0131l\u0131rken ayn\u0131 d\u00f6nem T\u00fcrkiye ye giri\u015f yapan M.Suphi ve arkada\u015flar\u0131 bu operasyonlar\u0131n devam\u0131nda katledilmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>TH\u0130F ba\u015fkan\u0131 Naz\u0131m bey ( Tokat mebusu) Hakk\u0131 Behi\u00e7, \u015eeyh servet ve \u015eerif Manatov dahil bir\u00e7ok ki\u015fi a\u011f\u0131r k\u00fcrek cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcm bunlar 10 Eyl\u00fcl 1920 de kurulan TKP\u2019nin 29 Ocak 1921 de Karadeniz&#8217;de onbe\u015flerin katledilmesiyle parti akamete u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcm bunlar \u00fc\u00e7 ay gibi k\u0131sa bir zaman diliminde olmu\u015ftur. Biz bu de\u011ferleri yaratan kahramanlara ve bu zaman dilimine bu nedenle &#8216; kelebek \u00f6m\u00fcrl\u00fc&#8217;\u00a0diyoruz.<\/p>\n<p>Karadeniz hadisesin den\u00a0 sonra hayatta kalanlar yeni bir kongre \u00f6rg\u00fctleyememi\u015f ve faaliyetler ask\u0131da kalm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 Merkez komiteden S\u00fcleyman Nuri (TKP ar\u015fiv sorumlusu) Zeki bey(Mezopotamya sorumlusu) Naciye ve Cemile ile bir ka\u00e7 gen\u00e7 zevat\u00a0 5 y\u0131l i\u00e7inde yeterli bir etkinlik g\u00f6steremedi\u011finden ve de kongre \u00f6rg\u00fctlemediklerinden parti m\u00fcnfesih\u00a0 duruma d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr (fesh edilmi\u015ftir)<\/p>\n<p>Karl Marx kom\u00fcnistler Birli\u011fi\u2019nin t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yazarken 5.ci madde olarak bir kom\u00fcnist Parti&#8217;nin ( \u00f6rg\u00fct &#8211; dernek dahil) 5 y\u0131l i\u00e7inde yetkili organlar taraf\u0131ndan toplan\u0131p kongreye giderek kendisini yenilemeyi bir t\u00fcz\u00fck maddesi olarak \u015fart ko\u015fmu\u015ftu. Bu madde kom\u00fcnist parti manifestosunda aynen belirtilmi\u015ftir. Bu bug\u00fcn bile d\u00fczen partileri dahi(sosyal demokrat parti ler) bu maddeyi esas almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Sonraki s\u00fcre\u00e7 te TKP 1926 da Akaretler ( \u0130stanbul- Be\u015fikta\u015f) de Kurulu\u015f Kongresi ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f\u00a0 ve 2000 li y\u0131llara kadar Akaretler deki kurulu\u015f t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc ile devam etmi\u015ftir<\/p>\n<p>\u015eefik H\u00fcsn\u00fc, Dr Hikmet K\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131, H\u00fcsamettin \u00d6z\u00fcdo\u011fru, Re\u015fat Fuat Baraner, Saat\u00e7i Niko, Eczac\u0131 Vas\u0131f, Giritli Timur, \u0130smail Bilen, Marangoz Yakup, Dr Fuat Sabit(K\u0131z\u0131l Dr) Naz\u0131m, Ra\u015fit, Feyyaz, Ya\u015far (Nezihe) Taraf\u0131ndan yeni bir yap\u0131 olarak kurulmu\u015f, \u015eefik H\u00fcsn\u00fc, Re\u015fat Fuat ve Dr Hikmet merkez komiteye se\u00e7ilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ne var ki daha \u00f6nce M.Suphi nin kurucusu oldu\u011fu TKP den hi\u00e7 kimse yoktur. Sefik H\u00fcsn\u00fc \u00f6zellikle buna dikkat etmi\u015ftir<\/p>\n<p>Kurulu\u015f bildirgesini Kom\u00fcntern\u2019e Re\u015fat Fuat g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f, parti kom\u00fcntern\u2019e \u00fcye kabul edilmi\u015ftir. Eski ar\u015fivi Baytar Salih (Hac\u0131o\u011flu) istemiye istemiye yeni kuruculara devretmi\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>S\u00fcre\u00e7 1920 TKP program\u0131 \u00fczerinden de\u011fil, daha \u00e7ok kom\u00fcntern talimatlar\u0131 \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f ve kom\u00fcntern la\u011fvedildikten sonra da SSCB parti politikalar\u0131 do\u011frultusunda faaliyet y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015flerdir.(Kaynak: 1927-1935-1937 TKP iddianameleri)<\/p>\n<p>Bug\u00fcn bu tarihsel olgular a bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda anlay\u0131\u015f olarak 1920 TKP\u00a0 ve M.Suphi ve yolda\u015flar\u0131n\u0131 ayr\u0131 bir stat\u00fcde g\u00f6rerek, T\u00fcrkiye devrimci m\u00fccadelesinde de\u011ferli bir evre olarak sayg\u0131yla an\u0131yoruz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00d6L\u00dcM-11 Anlatmak istedi\u011fimiz hikaye de ad\u0131 ge\u00e7enlerin biyolojik \u00f6m\u00fcrleri de\u011fil, k\u0131sa zaman i\u00e7inde yapt\u0131klar\u0131 ile bir y\u00fcz y\u0131l\u0131 etkileyen olaylar\u0131n<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1550,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[72],"tags":[],"class_list":["post-1549","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1549","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1549"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1549\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1551,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1549\/revisions\/1551"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1550"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1549"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1549"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1549"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}