{"id":5142,"date":"2026-09-04T16:45:42","date_gmt":"2026-09-04T16:45:42","guid":{"rendered":"https:\/\/dkder.org\/?p=5142"},"modified":"2026-09-04T16:45:42","modified_gmt":"2026-09-04T16:45:42","slug":"ihd-2025-yili-insan-haklari-ihlal-raporunu-paylasti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/2026\/09\/04\/ihd-2025-yili-insan-haklari-ihlal-raporunu-paylasti\/","title":{"rendered":"\u0130HD 2025 y\u0131l\u0131 insan haklar\u0131 ihlal raporunu payla\u015ft\u0131"},"content":{"rendered":"<p>2025 y\u0131l\u0131 boyunca ya\u015fanan ihlallere dair raporlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan \u0130HD E\u015f Genel Ba\u015fkan\u0131 Cihan Ayd\u0131n, ya\u015fanan g\u00f6zalt\u0131, tutuklama, i\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muamele dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<p>\u0130nsan Haklar\u0131 Derne\u011fi (\u0130HD), 2025 y\u0131l\u0131 boyunca ya\u015fanan insan haklar\u0131 ihlallerine dair raporunu Beyo\u011flu\u2019nda bulunan \u015fubelerinde d\u00fczenledi\u011fi bas\u0131n toplant\u0131s\u0131yla a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>Raporu a\u00e7\u0131klayan dernek E\u015f Genel Ba\u015fkan\u0131 Cihan Ayd\u0131n, \u201c299 kad\u0131n katledildi, 471 \u015f\u00fcpheli \u00f6l\u00fcm kayda ge\u00e7ti. 2 bin 749 ki\u015fi ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi, bin 112 ki\u015fi ise yaraland\u0131. 2 bin 105 i\u015f\u00e7i i\u015f cinayetlerinde ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi. Bin 842 ki\u015fi i\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muameleye maruz kald\u0131. 6 bin 719 ki\u015fi g\u00f6zalt\u0131na al\u0131n\u0131rken bin 328 ki\u015fi tutukland\u0131. \u00a0Bin 888 ki\u015fi ev ve i\u015fyeri bask\u0131nlar\u0131na maruz kald\u0131. 268 g\u00f6steriye m\u00fcdahale edildi; 8 bin 477 ki\u015fi ise g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131. 303 gazeteci yarg\u0131sal tacize maruz kal\u0131rken 42 gazeteci tutukland\u0131. En az 489 habere eri\u015fim engeli getirildi. 27 belediye ba\u015fkan\u0131\/e\u015fba\u015fkan g\u00f6revden uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131, 13 belediyeye kayyum atand\u0131. 57 ayr\u0131mc\u0131 kamu uygulamas\u0131 tespit edildi; bunlar\u0131n 23\u2019\u00fc K\u00fcrt dili ve kimli\u011fini hedef ald\u0131\u201d dedi.<\/p>\n<p>Ayd\u0131n ayr\u0131ca Bar\u0131\u015f ve Demokratik Toplum S\u00fcreci\u2019ne de i\u015faret ederek, m\u00fczakere s\u00fcrecinin yaln\u0131zca K\u00fcrt meselesine y\u00f6nelik bir s\u00fcrecin ba\u015flat\u0131lmas\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 tutulmamas\u0131 gerekti\u011fini belirtti ve demokratikle\u015fmenin s\u00fcrecin temel g\u00fcvencelerinden biri oldu\u011funu s\u00f6yledi. \u00a0Ayd\u0131n, \u201c\u0130HD&#8217;nin 2025 y\u0131l\u0131 raporu bu noktada \u00f6nemli bir yap\u0131sal gerilime i\u015faret etmektedir. Siyasal \u00e7\u00f6z\u00fcm konusuna iyimserlik artarken demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin kullan\u0131m alan\u0131 ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde geni\u015flememektedir. Bu nedenle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci a\u00e7\u0131s\u0131ndan demokratikle\u015fme ikincil bir unsur olarak de\u011fil, TBMM Komisyon Raporu&#8217;nun 7\u2019inci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde de belirtildi\u011fi \u00fczere s\u00fcrecin temel kurumsal ve hukuksal g\u00fcvencelerinden biri olarak g\u00f6r\u00fclmelidir. Aksi durumda \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015f\u0131 ile otoriterle\u015fme e\u011filiminin ayn\u0131 anda ilerledi\u011fi paradoksal bir siyasal tablo ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. B\u00f6ylesi bir tabloda s\u00fcrecin kal\u0131c\u0131 bir bar\u0131\u015fa ula\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclmemektedir. K\u00fcrt meselesi nihai olarak bir demokrasi meselesidir\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>D\u0130YALOG KES\u0130L\u0130NCE \u0130HLALLER ARTIYOR<\/p>\n<p>Dernek E\u015f Genel Ba\u015fkan\u0131 Oya Ersoy da d\u00fcnyada ve co\u011frafyada sava\u015f ve yoksullukla birlikte insan haklar\u0131 ihlallerinin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Oya Ersoy, \u201cDevletler, insan haklar\u0131 rejimi iddias\u0131yla kurulan mekanizmalardan ve s\u00f6zle\u015fmelerden uzakla\u015fm\u0131\u015f durumda. Co\u011frafyam\u0131zda da 2015 sonras\u0131, \u00f6nceki bar\u0131\u015f s\u00fcrecinin kesintiye u\u011framas\u0131yla insan haklar\u0131 ihlallerinin artt\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 ya\u015fad\u0131k. 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011fini ciddi ihlallerle geride b\u0131rakt\u0131k\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2025 y\u0131l\u0131 boyunca ya\u015fanan ihlallere dair raporlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan \u0130HD E\u015f Genel Ba\u015fkan\u0131 Cihan Ayd\u0131n, ya\u015fanan g\u00f6zalt\u0131, tutuklama, i\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5143,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5142","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5142"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5144,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5142\/revisions\/5144"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5143"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dkder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}